TÜRKİYE'NİN SESİ RADYOSU

TÜRKİYE'DE GÖÇ VE İLTİCA

Yapım Yılı: 2015
Süre: 30'
Sunucular:
Yapımcı: KADRİYE ŞENEL
Program Ekibi: PROGRAMI HAZIRLAYAN: KADRİYE ŞENEL PROGRAM DANIŞMANI: PROF.DR.MEHMET OKYAYUZ
Konu:

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük göç akını günümüzde yaşanıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) tarafından hazırlanan rapora göre, dünyada 2013 yılı boyunca evlerini terk ederek bir başka ülkeye sığınan ya da ülkeleri içinde yer değiştirmek durumunda kalan insanların sayısı 50 milyonu aştı. Yarısından fazlasını çocukların oluşturduğu bu sayının hızla artmasının sebebi olarak Suriye krizi görülmekte. Ülkelerini terk eden insanlara kapılarını açan ülkeler ise az gelişmiş ya da gelişmişte olan ülkelerden oluşuyor; Ürdün, Lübnan, Mısır, Türkiye gibi… 2014 yılında başlayan Irak krizi de yerlerinden olan, ülkelerini terk eden insanlara yeni bir grubu daha ekledi.  Suriye ve Irak krizleri ile kitlesel göçle karşı karşıya kalan Türkiye, yıllardır devam eden “geleneksel” (Afganistan, İran, Somali uyruklu) sığınmacı kitlesi de düşünüldüğünde tarihinin en önemli ve büyük insan hareketlerinden birini yaşıyor.

Türkiye, uluslararası mülteci hukukunun temelini oluşturan 1951 Cenevre Sözleşmesi’ni “coğrafi kısıtlama” ile uygulamaya devam etmekte…  Coğrafi kısıtlama gereği, yalnızca Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeni ile ülkelerini terk etmiş kişilere mülteci statüsü veriliyor.  Avrupa Konseyi üye ülkeleri “Avrupa” olarak nitelendirilmiş durumda.  Avrupa Konseyi üyesi olmayan ülkelerden gelen kişiler ise üçüncü bir ülkeye yerleştirilene kadar Türkiye’de kalış hakkına sahip.  Üçüncü ülkeye yerleştirme işlemleri BMMYK tarafından yürütüldüğü için, BMMYK göçmenler için statü belirleme işlemleri de sürdürüyor. Bu yüzden, Türkiye’de iltica sistemi hem BMMYK hem de Türk makamları tarafından yürütülüyor.  Kısacası, Cenevre Sözleşmesi’ne taraf olan ülkeler arasında coğrafi kısıtlamayı kaldırmayan son dört ülkeden biri olan Türkiye, kısıtlama sebebi kendine has bir iltica sistemi geliştirmiş durumda.

 

Türkiye’nin Asya ve Avrupa arasındaki köprü konumu ve Ortadoğu ülkeleri ile sınır komşuluğu, göç yollarındaki konumuna oldukça etki etmekte…  Bu bağlamda Avrupa Birliği ile imzalanan Geri Kabul Anlaşması önem kazanıyor.  Anlaşmanın öngörülen sonuçları Türkiye’nin yükümlülüklerinin artacağına işaret ediyor.

Bütün bu gelişmeler ve mevcut durumlar göz önüne alındığında, Türkiye’nin ilk ve kapsamlı göç kanunu “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu”  ayrı bir önem kazanıyor.  11.04.2014 tarihinde yürürlüğe giren kanun, göç yönetiminden sorumlu Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün de kuruluşunu beraberinde getirdi. Söz konusu kanun ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, orta ve uzun vadeli göç politikalarının belirlenmesi, krizlere yanıt verilmesi, mevcut sığınmacı ve mültecilerin hakları, hizmetlere erişimi / yükümlülükleri konusunda önem kazanıyor.

Türkiye’de Göç ve İltica adlı programda, bütün bu saptamalardan yola çıkılarak, göç hareketlerinin boyutları, niteliği, sonuçları ve göç politikaları irdelenecek.

Göç dalgasından etkilenen, kapılarını göçmenlere açan ülkelerin durumu, ele alınacak başlıklardan biri. Bu ülkeler arasında Türkiye’nin coğrafi konumundan kaynaklanan özel bir durumu var.

Türkiye’nin Cenevre Sözleşmesi’nde uyguladığı coğrafi çekince kapsamında sadece Avrupa Konseyi üyelerinden gelen kişileri mülteci kabul etmesinin günümüz konjonktüründeki anlamı,  tartışma konularından bir tanesi.  Türkiye’ye sığınma başvurusunda bulunan kişilerin istatistiki verilerinden yola çıkarak Türkiye’nin göç yollarındaki konumu, Ortadoğu’daki son gelişmeler ve Avrupa Birliği ile ilişkiler gündeme getirilecek.

Türkiye’de 2014 yılında yürürlüğe giren göç kanunu ile yeni bir göç politikası geliştirildi.

Göç yönetiminden sorumlu Göç İdaresi’nin kuruluşunu da beraberinde getiren kanun, Ortadoğu ülkelerinden Türkiye’ye gelen, sayıları giderek artan sığınmacıların yanı sıra, Suriye krizi sonrasında ülkeye sığınan 1,5 milyona yakın Suriyeli mülteciye yönelik geliştirilecek politikalar için de büyük önem teşkil ediyor. Programda, söz konusu kanun, uluslararası insan hakları sözleşmeleri açısından incelenecek, değerlendirilecek, uygulaması anlatılacak; İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün insan temelli çalışmaları aktarılacak.

 

Avrupa Birliği  ile imzalanan Geri Kabul Anlaşması, programın başlıklarından birini oluşturuyor.

Geri Kabul Anlaşması’nın öngörülen sonuçları Türkiye’nin yükümlülüklerinin artacağına işaret ediyor.  Söz konusu anlaşmanın içeriği, tarafların yükümlülükleri ve nasıl uygulanacağı gündeme getirilerek, güney doğu sınırlarını demir çitlerle ve denizdeki sıkı kontrollerle kapatmakta olan Avrupa Birliği ile ilişkileri nasıl etkileyeceği ve anlaşmanın göçmenlere nasıl yansıyacağı ele alınacak.

Suriye krizinden sonra Türkiye,  göçmen / mülteci algısı ile tanıştı.

Suriyeli mültecilerin 250 binine yakını kamplarda ikamet etmekte; geri kalan kısmı ise 70’in üzerinde ilde yaşıyor.  İstanbul ve Gaziantep’teki Suriyeli mülteci sayısının 250 binin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Suriye krizi öncesi 100.000’e yakın,  farklı ülkelerden (Irak, İran, Somali, Afganistan, vb.) sığınmacı ağırlayan Türkiye’de mültecilerin görünürlükleri Suriye kriziyle arttı; ancak bu görünürlük toplumsal gerilimi de beraberinde getirdi. Bugün Türkiye’de, göçmenlerle "ev sahibi" toplum arasında barışın nasıl sağlanabileceğinin tartışılması öncelik teşkil ediyor.

Irak’taki krizin büyümesinin Türkiye üzerindeki olası etkileri, program içeriğinde yer alacak konulardan biri.

Irak’ta yaşanan kriz sonrasında Türkiye’ye sığınma başvurusunda bulunan kişi sayısı son aylarda hızla artış gösterdi. Krizin devam etmesi ile sayının artması, Türkiye için ikinci bir göç dalgası ile karşı karşıya kalması riskini yaratıyor. Söz konusu riskin sonuçları ve göç akının nasıl yönetilebileceği gündeme getirilerek, olası stratejiler ele alınacak.

Programda, sivil toplum kuruluşlarının sahadan izlenimleri de aktarılacak.

Göçmenlere yönelik çalışan sivil toplum kuruluşları programa davet edilerek, yaşadıkları deneyimler ve olumlu uygulama örneklerini anlatmaları talep edilecek. Özellikle toplumlar arası barışın sağlanmasında yapılacak faaliyetler ve izlenebilecek stratejiler gündeme getirilecek.

“Türkiye’de mülteci olmak” bir diğer başlığımız…

Bu bölümde Türkiye’de yaşayan sığınmacıların Türkiye’ye geliş hikâyeleri, geldikten sonra yaşadıkları, yerel halkla ilişkileri anlatılacak; mültecilerin gözünden Türkiye,  Türkiye’deki yaşam ve uyum süreci dile getirilecek.

 

Başlık
Program tanıtımı. Göçün uluslararası politika ve ilişkilerdeki önemi.
0:00
0:00
Fransa'daki terör saldırısı ile ilgili değerlendirme. Türkiye'deki iltica sisteminde Birleşmiş Milletlerin rolü.
0:00
0:00
Türkiye’deki mülteci sisteminde Uluslararası Göç Örgütü’nün rolü.
0:00
0:00
Türkiye'nin göç politikasında yeni yasal düzenlemeler.
0:00
0:00
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
0:00
0:00
Mülteci kimdir? Türkiye’nin yabancılar yasasında, birçok ülkenin yabancılar hukukunda yer almayan çağdaş düzenlemeler… Yabancılara yönelik uluslararası korumanın kapsamı.
0:00
0:00
Ülkemizdeki korunmaya muhtaç sığınmacı çocuklar için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın projeleri.
0:00
0:00
International Medical Corps (IMC) Uluslararası Tıbbi Yardım Örgütü'nün Türkiye'deki sığınmacıların ihtiyaçlarına yönelik faaliyetleri.
0:00
0:00
Adana, Eskişehir, Nevşehir ve Kayseri'deki sığınmacılara ilişkin bir araştırma.
0:00
0:00
İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı'nın sığınmacı ve mültecilere yönelik hukuki, psikolojik ve sosyal danışmanlık hizmetleri.
0:00
0:00
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunun uygulanması: Kanun sonrası uydu illerde yaşayan uluslararası koruma sahiplerinin yaşamları ne şekilde değişti? Kanunun getirdiği hak ve yükümlülükler günlük hayata nasıl yansıdı?
0:00
0:00
Uluslararası Af Örgütü'nün Türkiye'deki mültecilere yönelik çalışmaları.
0:00
0:00
Göç hareketlerinin bölgedeki hedef ülkesi Türkiye.
0:00
0:00
Son dönemde değişen göç kavramı
0:00
0:00
Çocuk Destek Merkezleri
0:00
0:00
Yerel yönetimlerin, yerel halkın göç olgusuna bakışını, sığınmacılara, mültecilere yönelik algısını ölçmek üzere yapılan bir araştırma.
0:00
0:00
UNICEF ve Türkiye'deki sığınmacı çocuklar
0:00
0:00
İltica başvurularında önkayıt ve kayıt işlemleri.
0:00
0:00
Düzensiz / transit göç ve mevzuattaki yeri.
0:00
0:00
Avrupa Birliği'nin mültecilere yönelik politikası ve Türkiye'nin tutumu.
0:00
0:00
Dünya Mülteciler Günü. Dünyada ve Türkiye'de mültecilerin/sığınmacıların durumu.
0:00
0:00
Güvenli Liman Türkiye Sergisi. BMMYK Küresel Eğilimler Raporu
0:00
0:00
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin Türkiye'deki sığınmacılara yönelik çalışmaları, sığınmacıların misafir edildiği kamplardan izlenimler
0:00
0:00
Türkiye'deki Suriyeliler : Toplumsal Kabul ve Uyum Araştırması
0:00
0:00
Türkiye'deki Afgan sığınmacılar.
0:00
0:00
Suruç'ta meydana gelen terör saldırısının ardından, Türkiye'nin sığınmacılara yönelik göç politikası etkilenecek mi?
0:00
0:00
Ortadoğu'daki göç hareketleri ve Türkiye'ye yansımaları
0:00
0:00
Türkiye'nin son dönemdeki göç politikası Almanya'da nasıl değerlendiriliyor?
0:00
0:00
Türkiye'deki göçmenlerin / yabancıların çalışma izni ile ilgili düzenlemeler.
0:00
0:00
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün kuruluş amacı, görevleri, faaliyetleri.
0:00
0:00
Son dönemdeki gelişmeler paralelinde Avrupa ülkelerinin mültecilere yönelik politikaları ve Türkiye'nin bu bağlamdaki konumu.
0:00
0:00
Suriyeli sığınmacılara ilişkin Toplum Merkezi İhtiyaç Analizi Raporu
0:00
0:00
Mülteci Hukukunda Güncel Gelişmeler Sempozyumu
0:00
0:00
Türkiye'nin açık sınır politikası. Avrupa ülkelerine geçerken yaşanan hak ihlalleri.
0:00
0:00
Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıların hukuki durumuna ilişkin rapor.
0:00
0:00
Türkiye ve Avrupa Birliği açısından sığınmacı krizinin yönetimi
0:00
0:00
Mülteci krizi konusunda Avrupa Birliği'nin tutumu, Türkiye ile ilişkileri nasıl etkilecek?
0:00
0:00
Uluslararası göçün sosyo-ekonomik boyutu.
0:00
0:00
Ankara'daki Suriyeli Komşularımız başlıklı araştırma.
0:00
0:00
Türkiye, Almanya ve Avrupa Birliği üçgeninde mülteci krizi.
0:00
0:00
Sığınmacı/mülteciler ve temel insan hakları.
0:00
0:00
Türkiye'deki Iraklılar, Afganlar, Suriyeliler. AB'nin sığınmacılara yönelik yardımı nasıl kullanılacak?
0:00
0:00
Son program. Göç olgusu üzerine geleceğe yönelik projeksiyonlar.
0:00
0:00